Anh viết vở kịch cuối cùng Điều chẳng thể mất là một lời nhắn gửi, tin tưởng vào thế cục, vào con người
Có thể thấy trong kịch Lưu Quang Vũ có mặt nhiều ngành nghề, công việc của đời sống hôm nay như công nghiệp, sinh sản ở các nhà máy, xí nghiệp. Trong Hội diễn sàn diễn toàn quốc 1980, Lưu Quang Vũ còn là tác giả trẻ và mới, thì đến năm 1985 “hiện tượng Lưu Quang Vũ” là một phát hiện hiếm thấy. Tám vở kịch của anh tham dự hội diễn thì 6 vở được ban tặng Huy chương vàng, 2 vở Huy chương bạc.
Lưu Quang Vũ đã làm được điều ấy. Những vấn đề bức thiết của cuộc sống, có thể nói chưa bao giờ được Lưu Quang Vũ đưa lên sân khấu ào ạt như trong năm 1988.
Thế giới nhân vật kịch của Lưu Quang Vũ rộng lớn. CAO MINH. Hiện tượng Lưu Quang Vũ Lưu Quang Vũ đến với sàn diễn khi sân khấu đang đòi hỏi khôn cùng thiết tha phải đổi mới.
Cố NSND Trọng Khôi và NSƯT Mỹ Dung trong vở kịch Hồn Trương Ba da hàng thịt. Vở được Lưu Quang Vũ xây dựng bằng phương pháp ẩn dụ. Đây là con số kỷ lục. Từ cổ tích, dân gian như: Lời nói dối cuối cùng, Hồn Trương Ba da hàng thịt, Linh hồn của đá.
Nắm bắt được những vấn đề bức thiết của đời sống, bởi vậy, kịch của anh đề đạt được những vấn đề thời sự nóng bỏng trong cuộc sống, cũng như nhìn thấy những mâu thuẫn đang tồn tại, nên kịch Lưu Quang Vũ đã nói được nguyện vọng của đông đảo mọi tầng lớp dân chúng.
Đây cũng lại là con số kỷ lục của một tác giả, khi tuổi đời vừa tròn 40. Ý nghĩa câu chuyện không được diễn đạt thẳng tắp, cụ thể; mà phê duyệt cuộc tranh đấu khôn cùng khốc liệt, phức tạp giữa phần hồn và phần xác; tác giả muốn đề cập đến vấn đề mang tầm đại quát cao, đó là: sự tha hóa của con người tốt trong môi trường xấu.
Quyền được hạnh phúc tập kết những tư tưởng dân chủ cao nhất của Lưu Quang Vũ, được xây dựng bằng những chuyện có thật trong cuộc đời. Hơi thở cuộc sống Kịch của Lưu Quang Vũ, ngoài sự phát hiện, xây dựng nên những nhân vật mang dáng nét con người mới hôm nay và mai sau, tác giả còn không ngại ngần phê phán các kiểu nhân vật bị động có thật trong đời sống, thuộc đủ mọi giai tầng, những nhân vật trước kia người ta thường lánh né.
Cho đến lúc ra đi vào cõi vĩnh hằng, Lưu Quang Vũ đã viết trên 50 vở kịch, hầu hết đều đã được dàn dựng. Từ lịch sử, dã sử như: Ông vua hóa hổ, Ngọc Hân công chúa hay lịch sử hiện đại như Sống mãi tuổi 17, Hẹn ngày trở lại, Chết cho điều chưa có, Nữ ký giả, Vách đá nóng bỏng.
Vở kịch Tôi và chúng ta là quá trình chống chọi tìm ra chỗ đứng chân chính của mỗi người trong cuộc sống. Khi nghệ thuật đồng hành được cùng “tâm trạng tầng lớp “thì tác dụng của nó đối với đời sống to lớn biết chừng nào.
Mối quan hệ giữa tiền tuyến và hậu phương, người lính đang cầm súng bảo vệ Tổ quốc và gia đình của người lính. Sự xuất hiện nhóc của một anh tài mới đã gây được sự để ý đặc biệt trong dư luận. Có thể thấy một điều: con người đang làm hỏng dần cuộc sống và đối lại, cuộc sống đang hủy diệt những phần tốt đẹp của con người. Tiếp theo mạch Tôi và chúng ta là chốc lát và bất tận, đây là một vở kịch có dung lượng đời sống được dồn nén, ắp đầy.
Lưu Quang Vũ có một khả năng quan sát, nắm bắt những vấn đề nóng bỏng của đời sống một cách nhanh nhạy, sắc sảo và tinh tế cùng với tri thức phong túc về nhiều mặt.
(Tôi và chúng ta, giây lát và bất tận, Nếu anh không đốt lửa), ngành y tế (Nguồn sáng trong đời, Hạnh phúc của người xấu số), ngành giáo dục (Mùa hạ chung cuộc).
Ông không phải bố tôi là sự đan xen xót xa giữa quá khứ ấu trĩ vừa qua và hiện tại cuộc sống bữa nay. Chỉ trừ có Ngọc Hân công chúa là soi vào lịch sử, còn mọi vở diễn đều mang hơi thở cuộc sống được trình diễn, coi xét ở những bình diện khác nhau. Cái lý tưởng đang dần phai nhạt và cái tầm thường đang trỗi dậy, có cơ lấn lướt. Vở kịch Hồn Trương Ba da hàng thịt là đỉnh cao trong kịch Lưu Quang Vũ, và có nhẽ cũng là đỉnh cao của kịch nói nước nhà cho đến hôm nay.
Nhưng cốt yếu nhất vẫn là những tác phẩm về đề tài hiện đại. Hiện thực cuộc sống được phơi bày.
Ai đã từng xem Lời thề thứ chín mà không khỏi băn khoăn trước cuộc sống hiện tại. Chỉ đến vở Lời thề thứ chín mới được nom một cách khá toàn diện, xác thực.
