Với mỗi nhân vật, sự kiện, biến cố lịch sử nhóm tác giả tìm cách tiếp cận nào đó để người đọc mường tưởng ra dễ dàng, sống động như những trang đời đã qua
Trong bài có nhắc đến một tên tuổi quan trọng của khởi nghĩa Lam Sơn là Nguyễn Trãi, nếu đọc qua ai cũng nghĩ đó là Nguyễn Trãi, quân sư của Lê Lợi, tác giả của Bình Ngô Đại Cáo. Đương nhiên định hướng luôn là thế, còn làm đến đâu lại phụ thuộc vào khả năng của mình. Con trẻ cần được gợi mở về những vấn đề lịch sử đang còn bỏ ngỏ.
Lịch sử chính là đời sống mà đời sống lại rất sinh động. Nhưng đó chỉ là lý thuyết, còn thực tại không phải lúc nào cũng làm được. Và quan trọng hơn, chúng tôi kể chuyện với góc nhìn đứng từ thời đại này, tức là lịch sử đã được tiếp cận với nhiều điểm mới, điểm khác.
Điều mà những người viết truyện lịch sử cho thiếu nhi luôn hướng đến cách viết dung dị như nhiều cuốn sách của các nước trên thế giới. Cần phải tránh sự khô khan thường thấy trong các tiết học lịch sử, nhưng vẫn phải bảo đảm tính chính xác của các cứ sử liệu, các tác giả viết truyện lịch sử phải trả lời bài toán khó này như thế nào? Chẳng hạn như trong Sử ta, Chuyện xưa kể lại , bộ sách kể chuyện lịch sử giang san từ thời dựng nước đến thời Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (1945), chúng tôi tái hiện lịch sử với hình thức những câu chuyện.
Điều đó làm các em có cái nhìn về lịch sử hẹp và tối! Người viết phải nắm chắc nội dung mình viết, cái gì đã được xác định, cái gì đang mở ra, cái gì vẫn đang tranh luận, cần tìm hiểu và phản biện lẫn nhau.
Còn ngày nay, tôi và nhóm tác giả đang nghĩ đến một bộ sách chân dung của những người phụ nữ, các bậc hiền tài trong lịch sử Việt Nam.
Không ít tác phẩm sa đà vào việc kể chuyện, “thần thoại hóa” lịch sử, mất đi những căn cứ khoa học, hay bị tiếng rằng áp đặt lịch sử cho con nít.
Chính những điều xăm đó của lịch sử sẽ kích thích các em tìm hiểu. May mắn là nhóm tác giả chúng tôi đều làm công tác thiếu nhi, cả ba người đã từng làm việc tại các báo dành cho thiếu nhi, còn tôi hiện vẫn làm mướn tác xuất bản mà đối tượng chính là các em.
Minh Ngọc. Như bản thân tôi phải tìm đọc các tài liệu và tự nghiên cứu lịch sử theo nghĩa hẹp.
Tôi được tiếp cận với tài liệu viết về dòng họ làm thuê thương từ thời phong kiến đến những năm 40 của thế kỷ trước. Điều khó khi viết truyện lịch sử cho đối tượng bạn đọc là trẻ con chứ không phải là người lớn? Người viết luôn phải nhớ người đọc là những cô bé, cậu bé để có lối viết gần gụi, nội dung dễ hiểu với các em.
Nhưng nhiều sử liệu ghi lại Nguyễn Trãi đã không có mặt ở Lam Sơn ngay từ đầu cuộc khởi nghĩa. Viết truyện cần viết làm sao cho thiên nhiên nhưng chúng tôi vẫn đưa chú thích có khả năng thứ 2, thứ 3 xảy ra. Một số truyện lịch sử cho trẻ thơ đã bị viết theo lối “đóng”, “áp đặt” lịch sử. Sau Sử ta, Chuyện xưa kể lại , mạch truyện lịch sử cho thiếu nhi sẽ tiếp kiến với những câu chuyện nào? Tôi rất mong có thể thực hiện cuốn sách về về những nhà kinh tế theo nghĩa rộng trong lịch sử.
Ông Nguyễn Huy Thắng (Phó giám đốc - Tổng biên tập Nhà xuất bản Kim Đồng, thành viên nhóm tác giả tập sách Sử ta, Chuyện xưa kể lại ) san sẻ câu chuyện viết truyện lịch sử cho trẻ em.
Các tác giả viết truyện thường không phải là các nhà nghiên cứu lịch sử chuyên nghiệp, vậy làm sao để bảo tính xác thực, khoa học trong các câu chuyện? Những người viết phải yêu và thú tìm hiểu lịch sử. Cả nhóm đã rất hiểu sở trường sở đoản của nhau, mỗi người đảm đang từng phần một, từng người viết rồi biên tập lẫn cho nhau.
Còn chúng ta vẫn đang trong quá trình học, nếu chú tâm trong từng việc một thì mỗi bước sẽ một tốt hơn. Nếu chúng ta biết gieo vào các em những điều ưa hấp dẫn đó, chúng sẽ có thêm yêu thích, tự tìm tòi.
Đọc mới thấy các cụ nhà mình có cách làm kinh tế rất hay, rất thúc, là bài học quý cho cả đời sau này. Chính vì thế, chúng tôi có thể “kiểm soát” đối tượng bạn đọc. Trong trường hợp này chúng tôi đã đưa ra thông báo từ nhiều nguồn tài liệu khác nhau. Tác giả Nguyễn Huy Thắng chia sẻ về câu chuyện viết truyện lịch sử cho thiếu nhi - Ảnh: Minh Ngọc Truyện lịch sử dành cho thiếu nhi luôn là đề tài khó.
Do bộ sách Sử ta , Chuyện xưa kể lại có độ lùi thời gian khá dài, thành thử trước khi viết, chúng tôi đã phải dành nhiều thời gian khảo cứu lịch sử từ nhiều nguồn, đến khi nào cảm thấy tự tín các tài liệu khác thác được đủ để truyền tải tới các em.
Chẳng hạn như về sự kiện Hội thề Lũng Nhai.
