Vậy là truyền thống vẫn được lưu giữ ngay cả khi đã trở thành lạc hậu và không còn cần thiết nữa
Có tám nguyên tắc làm nên “Văn hóa Viettel”. Ông đã chứng minh được rằng, tốc độ phát triển cao hay thấp của nền kinh tế này hay nền kinh tế khác có thể lý giải bằng các hệ thống văn hóa sẵn có ở các quốc gia. Chúng ta sẽ không lặp lại những lỗi lầm cũ”. Chúng ta đích thực cầu thị, cầu sự tiến bộ”.
Nhà kinh tế học Italia, Guido Tabellini, đã phân tách trình độ học vấn và chất lượng các hệ thống chính trị ở 68 khu vực trên “lục địa cũ”.
Ví dụ, những người lớn lên trong các gia đình có tín ngưỡng, suốt cả đời mình sẽ cư xử theo những khuôn mẫu cố định hình thành từ ngày thư, ngay cả khi họ đã bỏ đạo gốc. Nhất trí với quan điểm của người Mỹ gốc Phi nhiều nhất là người Mỹ gốc Canada , gốc Mỹ La tinh và người Mỹ da đỏ. Chúng ta hiện thực hóa những ý tưởng sáng tạo không chỉ của riêng chúng ta mà của cả khách hàng.
Có thể dẫn tới cảnh đói nghèo của đông đảo quần chúng. Một cuộc thăm dò từng lớp tiến hành ở Mỹ cho thấy, các nhóm sắc tộc khác nhau có cách nhìn khác nhau về việc phân chia lại thu nhập từ người giàu sang cho người nghèo. Những tính cách như hẹp hòi tôn giáo, lòng thù hận, nạn tham nhũng. Chúng ta tìm trong thất bại những lỗi sai của hệ thống để điều chỉnh.
Chúng ta khích lệ những ai thất bại. Nguyên tắc thứ 4: Sáng tạo là nhựa sống. Nếu không, Viettel càng to ra sẽ càng thiếu tính thống nhất.
Sai trái tạo ra nhịp cho sự phát triển tiếp theo”. Trên cơ sở nguyên tắc này, một khẩu hiệu “hoành tráng” đã được đưa ra: “Chúng ta không sợ mắc sai lầm.
Căn nguyên của sự đổi thay chậm chạp đó là vì các bậc phụ huynh thường có xu hướng truyền lại cho con cái mình những thông báo mà họ đã thu nạp được từ bố mẹ họ, không cần phải nghĩ suy lại và không cần phải đổi thay để thích nghi với hoàn cảnh mới.
Những đồ trang sức đó nặng nên thường làm cho họ bị gãy răng cửa. Nguyên tắc cuối cùng là coi Viettel là ngôi nhà chung trên cơ sở “Chúng ta phải hạnh phúc trong ngôi nhà này thì chúng ta mới làm cho khách hàng của mình hạnh phúc được”. Và đó là một nguy cơ. - Sáng tạo theo qui trình: Ăn - Tiêu hóa - Sáng tạo. Nhưng chỉ có thực tiễn mới khẳng định được những lý luận và dự đoán đó đúng hay sai” và “chúng ta nhận thức và tiếp cận chân lý duyệt y thực tế hoạt động”.
Nguyên tắc thứ 3: thích nghi nhanh là sức mạnh cạnh tranh. Banfield đã trình bày phương thức chứng minh sự tụt hậu của miền nam Italia, khác với khu vực miền bắc công nghiệp phát triển bằng các tập tục văn hóa địa phương.
Minh họa: Lê Phương. Tỉ lệ này ở các gia đình theo đạo Tin Lành là 2,7%. Thí dụ, những gia đình Thiên Chúa giáo thường hay giáo dục con cái mình tính tiết kiệm ở mức 3,8% cao hơn các gia đình không theo đạo.
Chống lại ý kiến phân chia lại thu nhập mạnh mẽ nhất là những công dân Mỹ gốc Nhật, thậm chí còn mạnh mẽ hơn cả chính người Mỹ bản địa.
Chúng ta không cho phép tận dụng sai lầm của người khác để đánh đổ người đó. Các nhà kinh tế học trên đã dẫn ra một ví dụ minh họa: trong bộ lạc Murzi ở Ethiopia , phụ nữ thường phải đeo những đồ trang sức bằng đất sét ở môi trên. Những nhóm quần chúng khác nhau có cách nhìn khác nhau về thực tại kinh tế. Chính trong việc này tôn giáo đã đóng vai trò chẳng thể thay thế được trong xây dựng các mối quan hệ tư bản chủ nghĩa.
Chưa rõ trong tương lai Viettel sẽ làm được đến đâu trong xây dựng bản sắc văn hóa nhưng chỉ riêng việc xác định được từng ấy nguyên tắc với nội dung như vậy cũng đã là một cụ đáng ghi nhận. Đương nhiên, từ lời nói tới việc làm bao giờ cũng là khoảng cách không nhỏ. ”. # Lẫn nhau càng trở nên quan trọng hơn nếu trong các hợp đồng kinh tế có mặt sự chưa rõ ràng nào đó.
Weber lập luận, rằng bất cứ một thứ tự kinh tế mới nào đều vấp phải sự cưỡng lại của đông đảo nhân dân, nên chỉ những lợi lộc vật chất thuần túy không đủ để thuyết phục các nhà tư sản hành động phù hợp với hệ thống quan hệ sinh sản mới. Kết luận của ông là: tổng sản phẩm quốc nội và tốc độ tăng trưởng kinh tế cao nhất ở những nơi có lòng tin cậy lẫn nhau, có niềm tin vào sáng kiến cá nhân và lòng kính trọng đối với luật pháp.
Nguyên tắc thứ hai: Học tập và trưởng thành qua những thách thức và thất bại. Nhà sử học và kinh tế học David Landes đã chứng minh được mối liên quan trực tiếp giữa sự thịnh vượng của nền kinh tế quốc gia với các đặc tính của các công dân như sự tiết kiệm và chỉn chu, lòng yêu lao động và tính bền chí, sự trung thực và đức khoan thứ.
Từ tinh thần đó đã bật lên phương thức hành động: “Chúng ta là những người dám thất bại. Và “Chúng ta phê bình thẳng thắn và xây dựng ngay từ khi sự việc còn nhỏ. Thứ nhất, lấy thực tại làm tiêu chuẩn để kiểm nghiệm chân lý, bởi lẽ “cần có lý luận và dự đoán để dẫn dắt. Năm 2006, lãnh đạo Viettel đã xác định hai nhiệm vụ trọng tâm là xây dựng một cơ chế vận hành cho Viettel mang tính hệ thống nhằm giảm thiểu các yếu tố mang tính chủ quan và xây dựng văn hóa: “Đã đến lúc chúng ta cần một sự kết dính văn hóa, một sự thống nhất về nhận thức và phương châm hành động.
Người Mỹ gốc Phi thường ủng hộ việc phân chia lại này nhiều hơn người Mỹ gốc Anh 20%. Cụ thể, những người theo đạo Tin Lành cách tân cho rằng việc tích lũy của cải và sự phong túc không chỉ là lợi thế mà còn là nghĩa vụ của mỗi con chiên. Để thực hành nguyên tắc này, lãnh đạo Viettel đề ra phương thức hành động như sau: - Xây dựng hệ thống lý luận cho các chiến lược, giải pháp, bước đi và phương châm hành động của mình.
Nguyên tố lòng tin tưởng. Các nhà kinh tế học Luigi Guiso, Paola Sapienza và Luigi Zingales chứng minh rằng văn hóa có ảnh hưởng trực tiếp tới nền kinh tế và trong ngày mai lâu dài, chính hệ thống kinh tế và các mối quan hệ sinh sản sẽ góp phần hình thành bản sắc văn hóa của tầng lớp.
Không chỉ duy lợi Nhìn từ một giác độ, khẳng định của Karl Marx về “động lực” tối thượng trong kinh tế tư bản chủ tức thị lợi nhuận cũng vẫn rất đúng.
Trong bất cứ một cố kỉnh nào xem tới nhân tố văn hóa trong các công trình nghiên cứu kinh tế đều phát sinh vấn đề tìm hiểu mối liên quan nhân quả giữa kinh tế và văn hóa. Chúng ta chỉ sợ không dám nhìn thẳng vào sai lầm để tìm cách sửa. Như một dẫn chứng để tham khảo, xin giới thiệu phác thảo đề án văn hóa công ty của một doanh nghiệp trẻ đang trên đà phát triển mạnh mẽ ở nước ta: Tổng Công ty Viễn thông Quân đội (Viettel).
Không có sự dị biệt tức thị chết. Sai lầm là chẳng thể tránh khỏi trong quá trình tiến tới mỗi thành công. Theo thông lệ, những quốc gia có lưu lượng hàng hóa cao hơn và nhận được nhiều tiền đầu tư trực tiếp từ nước ngoài vào, thì có niềm tin cao hơn vào các bạn hàng khác.
Nguyên tắc thứ 7 là giữ gìn truyền thống và cách làm người lính (cách làm quyết đoán, nhanh, triệt để, chứ không phải theo kiểu “nước sông, công lính”). Tuy nhiên, xây dựng bản sắc văn hóa riêng cho công ty mình không bao giờ là việc dễ dàng. Tuy nhiên, các nhà khởi thủy mô hình kinh tế cổ điển của chủ nghĩa tư bản như Adam Smith hay John Stuart Mill đều đã khẳng định rằng đôi khi yếu tố văn hóa và tôn giáo tác động đến hành vi của con người mạnh hơn hẳn bản năng duy lợi thuần túy.
Nguyên tắc thứ 5 trong “Văn hóa Viettel” là tư duy hệ thống, nghệ thuật để đơn giản hóa cái phức tạp. Thậm chí, nhà triết học nức danh người Đức Max Weber (tác phẩm được biết tới nhiều nhất của ông này là Mỹ học đạo Tin Lành và tinh thần chủ nghĩa tư bản xuất bản năm 1930) cho rằng đạo là một trong những yếu tố chính trong quá trình phát triển của xã hội tư bản.
Nạn buôn bán nô lệ theo nghĩa cổ điển hiện đã không còn nữa, nhưng tập tục của của những người phụ nữ Murzi vẫn được duy trì. Văn hóa công ty, làm gì và như thế nào? Một nền kinh tế lành mạnh cần có bản sắc văn hóa riêng. Một trong những công trình trước nhất coi văn hóa như một đại lượng độc lập trong nghiên cứu các hoạt động kinh tế do Edward Banfield, một nhà khoa học Mỹ trong lĩnh vực quản lý quốc gia, đưa ra năm 1958.
”. Tài liệu do ông Nguyễn Mạnh Hùng, Phó giám đốc điều hành Viettel có thiện ý gửi cho chúng tôi, phác thảo một số giá trị then chốt của Viettel, được tổng hợp từ thực tại hoạt động của Tổng công ty và cả từ những mong muốn của những người tâm huyết với ngày mai của doanh nghiệp quân đội này.
- Áp dụng qui trình 5 bước để giải quyết vấn đề: Chỉ ra vấn đề - Tìm duyên cớ - Tìm giải pháp - Tổ chức thực hành - thẩm tra và đánh giá thực hiện.
Nhận thức chung của Viettel là: “Sáng tạo tạo ra sự khác biệt. Phối hợp Đông Tây là nguyên tắc thứ 6 trong “Văn hóa Viettel”. Tuy nhiên, các giá trị văn hóa không phải lúc nào cũng đổi thay thích nghi với sự phát triển kinh tế.
Một công ty nếu muốn phát đạt lâu dài cũng cần tạo nên bản sắc văn hóa riêng của mình. Nhà kinh tế học Mỹ-Canada gốc Hungari, Karl Polanyi (những công trình nghiên cứu nức danh nhất của ông được công bố trong thời đoạn 1940-1960) cũng cho rằng, tôn giáo và văn hóa là nguyên tố kìm nén chốc chốc lại hiện lên trên lối đi của các quy luật thị trường.
Các nhà lãnh đạo các công ty ở nước ngoài và cả ở Việt Nam ta cũng đã ý thức được điều này từ lâu. - Hiểu vấn đề đến gốc: Làm được là 40% - Nói được cho người khác hiểu là 30% - Viết thành tài liệu cho người đến sau sử dụng là 30% còn lại.
Lòng tin giữa con người với nhau được coi là một trong những yếu tố quan trọng làm nên sự phát đạt trong kinh tế. Nhà chính trị học Mỹ Robert Putnam năm 1993 đã đưa ra giả thuyết rằng, một từng lớp càng vị tha thì các hệ thống chính trị và kinh tế ở đó càng có chất lượng trong các hoạt động. Theo một số thông báo, tập tục đó hình thành từ thời cổ, với mục đích làm cho nữ giới của bộ lạc này trở thành kém hấp dẫn trong mắt các chủ nô lệ.
