VÂN ANH – ÁI CHÂN. Làm rõ vai trò của tổ chức Đảng Ở góc cạnh khác, theo bà Hoàng Thị Khánh, nguyên Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, thì mô hình còn rất nhiều vấn đề phải bàn như vai trò của tổ chức Đảng như thế nào? Nên tính toán sự tồn tại giữa quận hay phường; 4 thành thị hoàn chỉnh thì tương đối rõ, nhưng 2 cấp quận và huyện còn chồng chéo, chưa rõ, cần gia công thêm. Về cơ cấu tổ chức bộ máy CQĐT, cần thiết kế cho rõ ràng, làm sao để không bị chồng chéo về chức năng, nhiệm vụ, nên nêu rõ sự phân cấp của bộ máy.
Ông Tô Tử Thanh, nguyên Ủy viên TƯ Đảng, nguyên Bí thư Tỉnh ủy tỉnh Bình Định, nêu ra 4 nguyên tắc mà bộ máy chính quyền cần bảo đảm, bao gồm: tụ hợp, thống nhất, thông thuộc, hiệu lực, hiệu quả; gần dân, sát dân, giải quyết kịp thời các đề nghị chính đáng về đời sống của người dân (như việc làm, ăn, ở, đi lại, học hành.
Ông Phạm Chánh Trực, nguyên Phó chủ toạ UBND TP, góp ý: Theo đề án, khu vực nội thành gồm 13 quận không có tổ chức cấp chính quyền hoàn chỉnh, cốt tử nhằm mục đích thuận lợi cho quy hoạch xây dựng chỉnh trang thành phố là lý do không thuyết phục.
Thiết kế rõ bộ máy chính quyền Theo ông Võ Viết Thanh, nguyên chủ toạ UBND TPHCM, đã đến lúc từ Trung ương đến địa phương phải canh tân bộ máy cồng kềnh, nhiều tầng nấc, trùng lắp và kém hiệu quả.
Đề án cần nghiên cứu khôn xiết bổn phận, cân nhắc và thận trọng để bản tính là phục vụ nhân dân. Theo ông Võ Viết Thanh, cần nghiên cứu sâu về công tác cán bộ. Cũng cần nói rõ đây là đề án CQĐT chứ không tạo tâm lý thử nghiệm. Đừng để nhân dân hiểu rằng thêm một cấp đô thị trong đô thị là “hành dân” thêm một cấp. Liên quan đến việc thành lập 4 TP vệ tinh, ông Nguyễn Kỳ Cẩm, nguyên Ủy viên TƯ Đảng, nguyên Bộ trưởng Bộ lao động Thương binh - xã hội, cho rằng không nên gọi là “thị thành thuộc thành phố” mà nên gọi là “quận” để người dân thuận lợi trong giao du giấy má.
Với một đất nước nghèo năng suất cần lao thấp mà bộ máy biên chế quá lớn dùng tiền thuế của dân chúng thì còn đâu sức mà phát triển.
Nếu đứng trên tỷ lệ dân số người lao động làm ra của nả thì 30 người phải nuôi một cán bộ. #. ) Để đời sống người dân được tốt hơn; ổn định chính trị - kinh tế - tầng lớp, phát triển vững bền, không ảnh hưởng đến chỉ đạo điều hành công việc và không gây khó khăn cho người dân; phối hợp giữa kinh tế với quốc phòng.
Việc xây dựng chính quyền là cốt để phục vụ cho quần chúng. Ngoài ra, đề án đề xuất thành lập 4 đô thị Đông, Tây, Nam, Bắc diễn tả rõ đề nghị của lãnh đạo thành phố nặng về quy hoạch xây dựng. Để giữ được tâm và tầm của người cán bộ thì phải có chính sách đãi ngộ phù hợp.
Ý kiến khác cũng cho rằng, nên gắn công tác tổ chức với công tác cán bộ. Nhấn mạnh sự bức thiết cần mô hình quản lý mới “cởi trói” để TPHCM phát triển đúng với tiềm năng, ông Võ Viết Thanh lập luận vấn đề không phải giành quyền hạn giữa Trung ương và TPHCM, nhưng nếu cơ chế gò bó quá mà không tăng tính tự chủ thì TP sẽ mất nhịp, khó phát triển được.
Ông Lê Văn Dỹ, nguyên Phó Trưởng ban Kinh tế Trung ương, yêu cầu nên có 3 - 4 nhóm viết đề án và nên có bộ phận phản biện mới có thể xây dựng đề án có tính tổng quát về chi phí, dự toán, tăng - giảm nhân sự. Trong đánh giá phải dám nói, dám đối diện với sự thực để biết được đảng bộ, chính quyền, hệ thống nhà nước có cái nào tốt, chưa tốt, mặc dù sự thực đó đau lòng đi chăng nữa thì cũng phải nói thẳng.
Nguyên chủ toạ HĐND TP Phạm Phương Thảo góp ý, khi nhấn mạnh đến những bất cập, ban soạn thảo cũng phải nói rõ nếu gỡ những điều vướng mắc đó thì TP sẽ phát triển mạnh hơn như thế nào. Phê bình thật sự mới sửa được. Ủng hộ việc thực hành đề án, nhưng bà Nguyễn Thị Hoài Thu, nguyên Ủy viên TƯ Đảng, nguyên Chủ nhiệm Ủy ban các vấn đề tầng lớp của Quốc hội, vẫn băn khoăn về việc TP liệu đã chuẩn bị hàng ngũ cán bộ đúng chuẩn về trình độ, năng lực và thực tế đáp ứng đề nghị hay chưa; dự trù kinh phí để tổ chức lại bộ máy lãnh đạo, quản lý và các tổ chức khác trong hệ thống chính trị từ TP đến các quận - huyện mới mỗi năm là bao nhiêu.
Người cán bộ phải có đức, có tài và có bản lĩnh mới có thể “triệt” được nạn tham nhũng, chạy chức, chạy quyền.
Để tăng thêm kiên tâm cho bộ máy hành chính, ông đề xuất ban soạn thảo nên đánh giá, tổng kết bộ máy nhà nước nói chung và TP nói riêng, phải nắm rõ được khuyết tật, nhược điểm của nó mới tạo được sự tán đồng trong cách tân.
Điều đó chỉ đúng một phần mà chưa làm rõ yêu cầu bức xúc nhất hiện thời là làm giảm áp lực đổ xô vào nội ô.